F-gassen Cat 1 Examen Examenvragen en Antwoorden 2026 (1–10)

✓ Juiste antwoord: D. Ongewone aanrijping, olie-vlekken bij verbindingen, hogere compressorlooptijd, verminderd koelvermogen, en hoge zuig-/lagedruk

Indirecte tekenen van lekkage: rijp of ijsvorming op ongebruikelijke plaatsen (lage verdampingstemperatuur), oliesporen bij fittingen (olie lekt mee met koudemiddel), verhoogde compressorlooptijd, verminderd koelvermogen, abnormaal lage zuigdruk en lage vloeistofstand.

✓ Juiste antwoord: C. De apparatuur moet in staat zijn lekken te detecteren met een gevoeligheid die voldoet aan de norm voor het betreffende koudemiddel; jaarlijkse kalibratie aanbevolen

EU Reg. 517/2014 en de bijbehorende uitvoeringsverordeningen vereisen dat lekdetectieapparatuur voldoende gevoelig is om de relevante lekdrempels te detecteren. Jaarlijkse kalibratie en certificering van de apparatuur wordt aanbevolen voor betrouwbare resultaten.

✓ Juiste antwoord: A. In gram per jaar; een goed onderhouden systeem verliest minder dan 0,5-1% per jaar van de totale vulling

Lekraten worden uitgedrukt in gram per jaar (g/jaar) of als percentage van de totale vulhoeveelheid per jaar. Een goed onderhouden systeem zou minder dan 1% per jaar mogen verliezen. Hogere lekraten vereisen onderzoek en reparatie.

✓ Juiste antwoord: C. Methoden waarbij parameters als druk, temperatuur en koelvermogen worden gemonitord om lekken te detecteren zonder direct meten aan het koudemiddel

Indirecte lekdetectie analyseert bedrijfsparameters: abnormale lagdruk, verlaagd koelvermogen, verhoogde compressorlooptijd, hoge zuigtemperatuur en onjuiste oververhitting kunnen lekken indiceren zonder direct met het koudemiddel te werken.

✓ Juiste antwoord: A. Zuurstof in perslucht kan reageren met compressorolie en een explosief mengsel vormen

Perslucht bevat zuurstof, dat bij verhoogde druk met compressorolie een explosief mengsel kan vormen (oxidatie). Dit is een ernstig veiligheidsrisico. Alleen droge stikstof of het koudemiddel zelf mogen worden gebruikt.

✓ Juiste antwoord: A. Minimaal één keer per jaar

Installaties met 5 tot 50 ton CO2-equivalent moeten minimaal eenmaal per jaar worden gecontroleerd op lekken. Bij ≥50 ton CO2-eq is dit tweemaal per jaar, en bij ≥500 ton CO2-eq viermaal per jaar.

✓ Juiste antwoord: D. Minimaal vier keer per jaar (elk kwartaal)

Installaties met meer dan 500 ton CO2-equivalent moeten minimaal vier keer per jaar (elk kwartaal) worden gecontroleerd op lekken.

✓ Juiste antwoord: C. MIE R32 = 30-90 mJ (veel hoger dan propaan ~0,25 mJ); R32 is minder gemakkelijk te ontsteken

R32 heeft een relatief hoge MIE (minimum ignition energy) van circa 30-90 mJ, vergeleken met propaan (~0,25 mJ) en aardgas (~0,29 mJ). Dit betekent dat R32 moeilijker te ontsteken is dan koolwaterstoffen, wat bijdraagt aan de A2L-klassificatie (licht ontvlambaar).

✓ Juiste antwoord: B. Koolwaterstoffen (R290, R600a) hebben een flash point; voor R290 is dit onder -100°C, wat betekent dat het bij kamertemperatuur altijd een ontvlambaar gas-luchtmengsel kan vormen

De flash point is de laagste temperatuur waarbij een vloeistof voldoende damp afgeeft voor ontsteking bij aanwezigheid van een vlam. R290 (propaan) heeft een flash point van ongeveer -104°C, wat betekent dat het bij alle normale omgevingstemperaturen een ontvlambaar mengsel met lucht kan vormen.

✓ Juiste antwoord: D. ASHRAE 34 / ISO 817

ASHRAE 34 (internationaal: ISO 817) definieert de nomenclatuur en veiligheidsclassificatie van koudemiddelen. De classificatie bestaat uit een letter voor toxiciteit (A=laag, B=hoger) en een cijfer voor ontvlambaarheid (1=niet, 2=licht, 2L=licht laag-LFL, 3=hoog).